آیا تا به حال یه این موضوع فکر کردهاید که چگونه هوش مصنوعی در امور مالی میتواند دنیای مالی و اقتصادی ما را متحول کند؟ پیشبینی میشود هوش مصنوعی در امور مالی تا سال 2027 به صنعتی 130 میلیارد دلاری تبدیل شود. اما این واقعاً به چه معناست و چرا اهمیت دارد؟
امور مالی همیشه درباره تحلیل دادهها برای پیشبینی ریسکها و همچنین بازدهی بوده است. با این حال، با حجم عظیم دادهها در دنیای دیجیتال امروز، محدودیتهای زیادی برای تحلیل انسانی وجود دارد. اینجا جایی است که هوش مصنوعی وارد میشود – برای پیدا کردن سوزنها در انبار کاه دادههای مالی.
هوش مصنوعی در حال متحول کردن امور مالی به روشهای انقلابی است، از خودکارسازی کارهای روتین تا تشخیص الگوهای پیچیده. هوش مصنوعی میتواند میلیونها داده، سند و همچنین مقاله خبری را برای تولید بینشهایی بسیار فراتر از تواناییهای انسانی بررسی کند و میتواند ارزیابی ریسک لحظهای و سایر تصمیمات سرمایهگذاری هوشمندانه را انجام دهد.
هوش مصنوعی در امور مالی اگر به صورت اخلاقی اعمال شود، میتواند دسترسی به اعتبار و ابزارهای مالی را نیز گسترش دهد. در دنیایی با پیچیدگی فزاینده، هوش مصنوعی ممکن است کلید مدیریت مالی بسیار بهتر، از بانک و بورس تا حتی بودجههای شخصی باشد.

درکی از هوش مصنوعی در امور مالی
فهرست مطالب
- 1 درکی از هوش مصنوعی در امور مالی
- 2 کاربردهای هوش مصنوعی در خدمات مالی
- 3 مزایای هوش مصنوعی در خدمات مالی
- 4 چالش های پیادهسازی هوش مصنوعی در امور مالی
- 5 ملاحظات اخلاقی و سوگیری
- 6 آینده هوش مصنوعی در صنعت مالی
- 7 تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال
- 8 نتیجهگیری
- 8.1 قالب اکسل داشبورد مدیریت کارکنان
- 8.2 داشبورد مالی و بهای تمام شده – Working Capital in Power BI
- 8.3 قالب اکسل داشبورد درآمد و هزینه
- 8.4 داشبورد مدیریت فروش، مشتری، محصول، مالی و حسابداری
- 8.5 بسته کامل فرم ها، شاخص ها و شرح شغل های کسب و کاری
- 8.6 داشبورد شاخص های کلیدی عملکرد تولید و برنامه ریزی | KPI
- 8.7 قالب اکسل داشبورد مدیریت منابع انسانی
- 8.8 بسته کامل شرح شغلی برای سازمان ها و شرکت ها
- 8.9 داشبورد کالاهای مصرفی تندگردش – Brand and Product Portfolio Analysis Power BI Template
- 8.10 داشبورد منابع انسانی – HR Analytics in Power BI
- 8.11 داشبورد فروش و بازاریابی – Sales Dashboard in Power BI
- 8.12 قالب داشبورد شاخص های مدیریت عملکرد منابع انسانی
- 8.13 داشبورد تولید، برنامه ریزی تولید، نگهداری و تعمیرات
ولادیمیر شچگل، معاون مهندسی در کلاریو، نقش هوش مصنوعی را اینگونه توضیح میدهد:
هوش مصنوعی (AI) به سیستمهای کامپیوتری اطلاق میشود که میتوانند کارکردهایی را اجرا کنند که معمولاً نیازمند هوش انسانی هستند، مانند تفسیر دادههای بصری، تشخیص گفتار و همچنین تصمیمگیری. در امور مالی، از فناوریهای هوش مصنوعی برای بهبود فرآیندهای مختلف و ارائه بینش در بانکداری، سرمایهگذاری، بیمه و موارد دیگر استفاده میشود.
یادگیری ماشین
یادگیری ماشین (ML) زیرمجموعه گستردهتر هوش مصنوعی (AI) است و به رایانهها امکان میدهد بدون برنامهنویسی مستقیم، از دادهها اطلاعات کسب کنند. در امور مالی، تکنیکهای ML مانند رگرسیون، جنگلهای تصادفی و شبکههای عصبی میتوانند الگوها را در دادهها تشخیص دهند تا فرآیندها را خودکار کنند یا پیشبینیهایی در مورد ریسکها، قیمتها، کلاهبرداری و موارد دیگر انجام دهند.
یادگیری عمیق
یادگیری عمیق (DL) یک تکنیک بسیار تخصصی ML است که از شبکههای عصبی مصنوعی چند لایه استفاده میکند. عمق اضافه شده امکان یادگیری از مجموعه دادههای عظیم مانند تاریخچه تراکنشهای مالی را فراهم میکند. DL بسیاری از نوآوریها را در زمینههایی مانند امتیازدهی اعتباری، معاملات الگوریتمی، چتباتها و همچنین مبارزه با پولشویی تقویت میکند.
پردازش زبان طبیعی
پردازش زبان طبیعی (NLP) بر درک زبانهای انسانی تمرکز دارد. در امور مالی، NLP تماسها، اخبار، مقررات، سوالات مشتریان و سایر متون را برای خودکارسازی فرآیندها یا کشف بینش در مورد ریسکها، احساسات، رعایت قوانین و موارد دیگر تجزیه و تحلیل میکند.
بینایی کامپیوتری
بینایی کامپیوتری (CV) به رایانهها امکان میدهد تصاویر و فیلمهای دیجیتال را تفسیر و درک کنند. در امور مالی، از CV برای کارهایی مانند پردازش چک، نظارت بر داراییهای فیزیکی، تجزیه و تحلیل حالات چهره و موارد دیگر برای مبارزه با تقلب و همچنین جمعآوری بینش استفاده میشود.
با خودکارسازی کارهای روزمره و آشکار کردن الگوهای پنهان، هوش مصنوعی وعده میدهد که کاراییها و قابلیتهای جدید بسیاری را برای موسسات مالی ایجاد کند تا بتوانند مشتریان خود را بهتر خدمت رسانی کنند.
کاربردهای هوش مصنوعی در خدمات مالی
هوش مصنوعی در حال تحول سریع فرآیندهای بانکی برای کارآمدتر و مقرونبهصرفهتر کردن آنهاست. با بررسی مجموعه دادههای عظیم، الگوریتمهای هوش مصنوعی قادر به خودکارسازی کارهای دستی هستند و کارکنان را برای تمرکز بر کار با ارزشتر آزاد میکنند.
به عنوان مثال، چت باتهای هوش مصنوعی اکنون بسیاری از سوالات معمول خدمات مشتری در مورد مانده حساب، پرداختها و غیره را مدیریت میکنند. این امر زمان پاسخگویی را به میزان قابل توجهی بهبود میبخشد و کارکنان مرکز تماس را آزاد میکند.
هوش مصنوعی همچنین در حال افزایش تشخیص و پیشگیری از کلاهبرداری است. با استفاده از دادهها در امور مالی، مدلهای یادگیری ماشین میتوانند میلیونها تراکنش را برای تشخیص کوچکترین الگوهای کلاهبرداری را سریعتر و دقیقتر از انسانها تجزیه و تحلیل کنند. بانکها از این تجزیه و تحلیلها برای شناسایی تراکنشهای کلاهبرداری در زمان واقعی استفاده میکنند و ضررهای کلاهبرداری را کاهش میدهند.
در این زمینه، هویت دیجیتال میتواند با ارائه یک لایه تأیید اضافی، تضمین کند که فقط کاربران قانونی به تراکنشها و خدمات مالی دسترسی دارند، به کاهش کلاهبرداری مبتنی بر هوش مصنوعی کمک کند.
پونیت گوگیا، بنیانگذار اکسل چامپس، میافزاید:
یکی دیگر از کاربردهای بسیار مهم هوش مصنوعی در حوزه مالی، تصمیمگیری در مورد اعطای اعتبار است. ابزارهای هوش مصنوعی میتوانند حجم عظیمی از اطلاعات متنوع مشتریان مانند درآمد و سابقهی خرج کردن آنها را پردازش کنند و بر اساس آن، امتیاز اعتباری آنها را محاسبه کنند. این امتیازهای اعتباری که بر اساس دادهها محاسبه میشوند، بسیار دقیقتر و عادلانهتر از روشهای سنتی هستند.
بانکها همچنین از هوش مصنوعی برای ارائه پیشنهادات محصولات شخصیسازی شده به مشتریان بر اساس تاریخچه تراکنش و الگوهای خرج کردن آنها استفاده میکنند. این نه تنها تجربه مشتری را بهبود میبخشد بلکه نرخ تبدیل را نیز افزایش میدهد.
به عنوان مثال، با تجزیه و تحلیل رفتار مالی و ترجیحات مشتری، هوش مصنوعی میتواند رقابتیترین نرخهای سپرده مدتدار را که با اهداف پسانداز آنها مطابقت دارد پیشنهاد دهد و اطمینان حاصل کند که مشتریان بهترین بازدهی ممکن را از سپردههای خود دریافت میکنند.

هوش مصنوعی باعث تحول مدیریت ریسک و انطباق در صنعت مالی هم شده است. با پردازش سریعتر حجم عظیمی از دادهها، سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند ریسکها و فعالیتهای کلاهبرداری را شناسایی کنند که در غیر این صورت ممکن است اصلا مورد توجه قرار نگیرند.
در اینجا اهمیت کاربردهای یادگیری ماشین در امور مالی آشکار میشود، زیرا مدلهای یادگیری ماشین در تجزیه و تحلیل مجموعه دادههای پیچیده برای بهبود ارزیابی ریسک و تحلیلهای مالی مهارت خاصی دارند.
به عنوان مثال، از ابزارهای هوش مصنوعی برای بررسی مشتریشناسی (KYC) و نظارت بر مبارزه با پولشویی (AML) استفاده میشود. با تجزیه و تحلیل دادههای مشتری، الگوهای تراکنش و ارتباط با نهادهای بالقوه خطرناک، این سیستمها میتوانند فعالیتهای مشکوک را برای بررسی بیشتر برجسته کنند.
این امر باعث افزایش کارایی و کاهش احتمال عبور وجوه غیرقانونی میشود. نظارت مبتنی بر هوش مصنوعی همچنین میتواند با پرچمگذاری معاملاتی که ممکن است قوانین خاصی را نقض کنند، به رعایت مقررات کمک کند.
هوش مصنوعی همچنین امکان تحلیل مالی و مدلهای ریسک دقیقتر را فراهم میکند. با شناسایی همبستگیها در مجموعه دادههای عظیم فراتر از آنچه برای انسان قابل درک است، سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند تحلیل پیشبینی بهتر، برنامهریزی سناریو و ارزیابی ریسک را امکانپذیر کنند. این منجر به تصمیمگیری آگاهانهتر در مورد سرمایهگذاری، وامدهی، بیمه و موارد دیگر میشود.
کاربرد هوش مصنوعی در خدمات مالی همچنین شامل افزایش امنیت تراکنشهای مالی دیجیتال، به ویژه در حوزه رو به رشد امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) میشود.
از طریق ممیزی قراردادهای هوشمند، هوش مصنوعی میتواند کد قراردادهای هوشمند را برای تشخیص آسیبپذیریها و جلوگیری از کلاهبرداری بررسی کند و نقش حیاتی خود را در محافظت در برابر جرایم مالی پیچیده نشان میدهد.
با این حال، در حالی که هوش مصنوعی مزایای بسیاری دارد، خطرات مرتبط با سوگیری، قابل توضیح بودن و مسائل اخلاقی همچنان وجود دارد. چارچوبهای حکمرانی و نظارت انسانی هنوز بسیار ضروری هستند. نکته اصلی یافتن تعادل مناسب است، جایی که سیستمهای هوش مصنوعی سرعت، دقت و کارایی را افزایش میدهند در حالی که انسانها در زمینه اولویتهای تجاری، تحمل ریسک و اخلاق راهنمایی میکنند. با همکاری این دو، بهترین نتیجه حاصل میشود.
مزایای هوش مصنوعی در خدمات مالی
هوش مصنوعی در حال متحول کردن عملیات و بهبود تجربه مشتری در سراسر صنعت خدمات مالی است.
از نظر عملیاتی، هوش مصنوعی فرآیندها را سادهسازی کرده و هزینهها را از طریق خودکارسازی کاهش میدهد. به عنوان مثال، خودکارسازی فرآیندهای رباتیک از رباتهای نرم افزاری برای رسیدگی به وظایف پر حجم و تکراری مانند پردازش وام و مدیریت مطالبات استفاده میکند. این نه تنها این فرآیندها را سرعت میبخشد بلکه خطای انسانی را نیز کاهش میدهد.
هوش مصنوعی همچنین حجم عظیمی از دادههای ساختاریافته و بدون ساختار را برای کشف بینشهایی که برای انسانها غیرقابل تشخیص است، تجزیه و تحلیل میکند. بانکها از الگوریتمهای هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل سریع دادههای بازار و اخبار و همچنین استفاده از رسانههای اجتماعی برای هدایت تصمیمات سرمایهگذاری و استراتژیهای معاملاتی استفاده میکنند. همچنین، شرکتهای بیمه از هوش مصنوعی برای پیشبینی بهتر ریسک، تشخیص زودهنگام تقلب و تعیین حق بیمه دقیقتر استفاده میکنند.
رابرت کاسکل، مدیر ارشد منابع انسانی در چکر، توضیح میدهد:
از نظر تجربه مشتری، چتباتها و دستیارهای مجازی خدمات مشتری 24/7 را با کسری از هزینه عوامل انسانی امکانپذیر میکنند. این رباتها میتوانند زبان طبیعی را درک کنند، به دادههای مشتری دسترسی پیدا کنند و به بسیاری از سوالات رایج پاسخ دهند. با این حال، مسائل پیچیدهتر به آسانی به نمایندگان انسانی منتقل میشود.
با سادهسازی عملیات پشتدفتر و بهبود تجربه مشتری در بخش جلو، هوش مصنوعی صرفهجویی قابل توجهی در هزینه برای موسسات مالی ایجاد میکند و در عین حال رضایت مشتری را نیز افزایش میدهد.
چالش های پیادهسازی هوش مصنوعی در امور مالی
استقرار سیستمهای هوش مصنوعی در حوزه مالی با موانع قابل توجهی همراه است. به دلیل مقررات سختگیرانه این صنعت، موسسات مالی در اجرای پروژههای هوش مصنوعی با چالشهای لجستیکی و انطباقی متعددی روبرو هستند. برای تضمین کیفیت دادهها، امنیت اطلاعات و رعایت قوانین، مدیریت دقیق این پروژهها ضروری است.
یکی از مهمترین موانع، دسترسی به دادههای تمیز و معتبر برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی است. از آنجا که کیفیت مدلها به طور مستقیم به کیفیت دادههای آموزشی وابسته است، موسسات مالی باید سیستمهای جامعی برای مدیریت دادهها پیادهسازی کنند. با این حال، بسیاری از بانکها با ساختار پیچیده و پراکنده دادهها مواجه هستند که شامل سیستمهای قدیمی نیز میشود. آمادهسازی این دادهها برای استفاده در هوش مصنوعی نیازمند تلاش قابل توجهی است. همچنین، حفاظت از اطلاعات حساس مشتریان در این فرآیند از اهمیت بالایی برخوردار است.
علاوه بر چالشهای مربوط به داده، سیستمهای هوش مصنوعی باید با قوانین و مقررات مالی تطابق داشته باشند. این قوانین شامل حوزههای مختلفی از جمله تصمیمگیری اعتباری و نظارت بر معاملات میشوند. الزامات مربوط به نگهداری سوابق و مستندسازی مدلها برای اثبات انطباق با قوانین، بار سنگینی بر موسسات مالی تحمیل میکند.
موسسات مالی همچنین باید سیستمهای مدیریت ریسک را پیادهسازی کنند تا عملکرد سیستم هوش مصنوعی را تحت نظر داشته باشند، سوگیریهای احتمالی را شناسایی کنند و نتایج ناخواسته را مدیریت کنند.
زیرساختهای ذخیرهسازی و محاسباتی مورد نیاز برای پردازش حجم عظیم دادهها و آموزش مدلهای پیچیده هوش مصنوعی، بسیار پرهزینه هستند. بسیاری از موسسات مالی به سمت استفاده از زیرساختهای ابری گرایش پیدا کردهاند، اما مقررات سختگیرانه در زمینه امنیت و نگهداری دادهها، مانعی برای پذیرش گسترده این فناوری شده است. علاوه بر این، ادغام ابزارهای مدرن هوش مصنوعی با سیستمهای قدیمی فناوری اطلاعات نیز میتواند چالشبرانگیز باشد.
جاویر مونیز، مدیر ارشد فناوری شرکت LLC Attorney، میگوید:
مدیریت انتظارات در حوزه هوش مصنوعی با مشکلات متعددی همراه است. قوانین و انتظارات اخلاقی در این زمینه به سرعت در حال تغییر هستند. نظارت مستمر بر تحولات نظارتی در حوزههای مختلف و حفظ سیستمهای انعطافپذیر، امری ضروری اما دشوار است. با برنامهریزی دقیق و مدیریت مناسب پروژه، موسسات مالی میتوانند بر این موانع غلبه کنند.

ملاحظات اخلاقی و سوگیری
ادغام هوش مصنوعی در امور مالی، ملاحظات اخلاقی قابل توجهی را به همراه دارد، به ویژه در زمینه سوگیری و عدالت. سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند به طور ناخواسته سوگیریهای موجود در دادههای آموزشی را تقویت یا حتی تشدید کنند. به عنوان مثال، اگر دادههای تاریخی وامدهی نشاندهنده سوگیری علیه گروههای جمعیتی خاصی باشد، یک مدل هوش مصنوعی آموزشدیده بر اساس این دادهها ممکن است به تبعیض علیه این گروهها را ادامه دهد.
برای رسیدگی به این مسائل، موسسات مالی در حال اجرای تکنیکهای یادگیری ماشین آگاه از عدالت هستند. این روشها با هدف اطمینان از اینکه تصمیمات هوش مصنوعی تأثیر نامتناسبی بر هیچ گروه خاصی ندارد، اتخاذ شدهاند. علاوه بر این، سازمانها در حال ایجاد کمیتههای اخلاق و اتخاذ اقدامات شفافیت برای قابل فهمتر و پاسخگوتر کردن فرآیندهای تصمیمگیری هوش مصنوعی هستند.
آینده هوش مصنوعی در صنعت مالی
پیشبینی میشود هوش مصنوعی در سالهای آینده به تحول صنعت مالی ادامه دهد و در روشهای پیچیدهای برای تحلیل دادهها، شناسایی الگوها و بینشها، خودکارسازی فرآیندها و ارائه توصیههای مختلف استفاده شود.
در حوزه سرمایهگذاری و تجارت، هوش مصنوعی ممکن است به اندازهای پیشرفت کند که بتواند پیشبینیهای بسیار دقیقی از بازار انجام دهد و استراتژیهای معاملاتی پیچیدهای را اجرا کند. این امر میتواند به شرکتها امکان دهد سرمایهگذاریها و بازدهی خود را بهینه کنند. با این حال، نظارت مناسب با توجه به افزایش نقش هوش مصنوعی در تصمیمگیریهای مالی ضروری خواهد بود.
برای بانکها، هوش مصنوعی با تحلیل دادهها به درک بهتر مشتریان کمک خواهد کرد و امکان ارائه خدمات شخصیسازی شده را فراهم میکند. چتباتها و مشاوران رباتیک در حال حاضر برای خدمات مشتری و برنامهریزی مالی استفاده میشوند، اما این فناوری پیشرفتهتر و انسانگونهتر خواهد شد. علاوه بر این، میتوانیم انتظار پیشرفتهای قابل توجهی مانند ادغام راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی در کیف پولهای دیجیتال بانکها را داشته باشیم.
بسیاری از فرآیندهای دستی مانند ارزیابی درخواست وام و تشخیص کلاهبرداری با استفاده از سیستمهای پیچیده هوش مصنوعی خودکار خواهند شد. با این حال، نظارت و مدیریت انسانی همچنان از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.
هوش مصنوعی همچنین در ارزیابی ریسک مالی و مقرراتگذاری متحول میشود. یادگیری ماشین میتواند دادههای جایگزین را تحلیل کرده و ریسکها یا رویدادهایی را شناسایی کند که انسانها ممکن است از دست بدهند. به این ترتیب، هوش مصنوعی میتواند در نظارت به تنظیمگران کمک کند، اما توضیح و شفافیت سیستمهای هوش مصنوعی برای پاسخگویی بسیار مهم خواهد بود.
از سوی دیگر، مجرمان نیز در حال استفاده از هوش مصنوعی برای بهرهبرداری از نقاط ضعف هستند، بنابراین صنعت مالی باید همچنان هوشیار باشد.
به طور کلی، کارشناسان تاکید میکنند که در حالی که هوش مصنوعی مزایای بسیاری در زمینه کارایی، بینش و نوآوری به همراه دارد، حفظ حضور انسان در امور مالی حیاتی است. سیستمهای هوش ترکیبی که هوش مصنوعی را با تخصص، اخلاق و احساسات انسانی ترکیب میکنند، مورد نیاز هستند. آینده مالی در این همکاری انسان و هوش مصنوعی نهفته است.
تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال
ادغام هوش مصنوعی در بخش مالی در حال تغییر بازار کار است. در حالی که هوش مصنوعی وظایف روتین و تکراری را خودکار میکند، فرصتهایی را برای نقشهای جدید که نیازمند مهارتهای تحلیلی و فنی پیشرفته هستند، ایجاد میکند.
نقشهای نوظهور
- متخصصان هوش مصنوعی: متخصصانی با تخصص در هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای توسعه و نگهداری سیستمهای هوش مصنوعی بسیار مورد نیاز هستند.
- دانشمندان داده: نیاز به دانشمندان دادهای که بتوانند دادههای پیچیده را تفسیر کرده و مدل ایجاد کنند، در حال افزایش است.
- کارشناسان بخش اخلاق: باتوجه به اهمیت اخلاق در هوش مصنوعی، نقشهای اختصاص داده شده به اطمینان از شیوههای اخلاقی هوش مصنوعی در حال ظهور هستند.
تغییر نقشها
- تحلیلگران مالی: با رسیدگی هوش مصنوعی به وظایف سنگین دادهای، تحلیلگران مالی اکنون بیشتر بر تصمیمگیری استراتژیک و تفسیر بینشهای تولید شده توسط هوش مصنوعی تمرکز میکنند.
- نمایندگان خدمات مشتری: در حالی که چتباتهای هوش مصنوعی به پرس و جوهای معمول رسیدگی میکنند، نمایندگان انسانی وظیفه رسیدگی به مسائل پیچیدهتر مشتری را بر عهده دارند.
تغییر به سمت هوش مصنوعی نیازمند تمرکز بر ارتقا و بازآموزی نیروی کار برای اطمینان از موفقیت کارکنان در این چشمانداز فناوری جدید است.
محمدمهدی صفایی میگه:
مظاهری میگه:
Mz میگه: